فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » « 1 » در ديار سبا دو باغ در يمين و يسار ، مردم را عبرت بود . از روزى پروردگارتان بخوريد و شكر او را به جا آوريد ، شهرى نيكو و پروردگارى آمرزنده . آنها روى گرداندند و ما نيز سيل ويرانگر را بر آنها فرستاديم و دو باغشان را به تلخستان شور گز و اندكى سدر مبدل ساختيم . اين ناسپاسان را چنين جزا داديم ، آيا جز ناسپاسان را مجازات مىكنيم ؟ ميان آنها و قريه‌هايى كه بركت داده بوديم قريه‌هايى آباد و به هم پيوسته پديد آورديم : شب و روز با امنيت كامل سفر كنيد . گفتند : « پروردگارا ! بين منزلگاه‌هاى ما فاصله بينداز . » آنها به خود ستم كردند و ما آنها را افسانه روزگار قرار داديم و سخت پراكنده‌شان كرديم . در اين داستان عبرت‌هاست براى شكيبايان شكرگزار . ابليس گمان خود را به باورشان در آورده بود و لذا از او پيروى كردند مگر اندكى از مؤمنان . ( 1 ) در سورهء قريش به تجارتشان در تابستان و زمستان به يمن اشاره شده است : « لِإِيلافِ قُرَيْشٍ إِيلافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتاءِ وَ الصَّيْفِ فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هذَا الْبَيْتِ الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ » « 2 » براى ائتلاف قريش ، ائتلافشان در كوچيدن‌هاى زمستانه و تابستانه . پس پروردگار كعبه را ببايد بپرستند ؛ پروردگارى كه آنها را آنگاه كه گرسنه بودند ، طعام داد و از ترس امنيتشان داد . ( 2 ) جرجى زيدان مىگويد : « آثارى كه توسط باستان‌شناسان استخراج شده است براى مستشرقان اثبات كرده است كه تمدن پيشرفته‌اى در يمن دربارهء سدّ مأرب و در صنعاء و شهر بلقيس وجود داشته است و در شهر مأرب كه شهر قوم سبأ بوده ، قصرهاى عالى كه درهايشان طلاكارى شده و ظرف‌هايى از طلا و نقره و تخت‌هايى از سنگ‌هاى معدنى گران قيمت ، كشف شده است . » « 3 » ( 3 ) طبرسى ، از فروة بن مسيك مرادى نقل مىكند : از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله در مورد سبأ سؤال كردم كه آيا مرد بوده است يا زن ؟ پيامبر فرمود كه او مردى از عرب بوده است كه ده فرزند داشته است و شش نفر از فرزندان ذريه‌اش خوب بوده و چهار نفر از فرزندان و ذريه‌هايشان بد

--> ( 1 ) . سبأ ( 34 ) ، 15 - 20 . ( 2 ) . قريش ( 106 ) ، 1 - 4 . ( 3 ) . به فارسى : تمدن اسلام و عرب ، ص 96 .